Bangor University logo

Cynllun Sabothol ar gyfer Hyfforddiant Iaith Gymraeg

Atebion y Llinell Gymorth

Beth ydy’r gwahaniaeth rhwng 'pan' a 'pryd'?  Mae’r ddau yn golygu 'when' yn Saesneg?

Mae brawddeg fel hon yn anghywir:
Rydyn ni i fod i adael yr ystafell pryd mae’r gloch dân yn canu.
(Rydyn ni i fod i adael yr ystafell pan fydd y gloch dân yn canu sy'n gywir).

Dim ond mewn cwestiwn uniongyrchol neu anuniongyrchol mae pryd yn golygu ‘when’ ac mae’n dod ar ddechrau brawddeg neu gymal e.e.

Pryd (g)welsoch chi’r prifathro?
Dydy hi ddim yn gwybod pryd mae’r cwrs yn dechrau.

Mae ‘pan’ hefyd yn golygu when yn Saesneg ac yn dechrau ateb i gwestiwn gan nodi pryd
mae rhywbeth yn digwydd e.e.

Pryd (g)welsoch chi’r prifathro?
Gwelais i’r prifathro pan oeddwn i yn yr ysgol y tro diwethaf.

Dydy hi ddim yn gwybod pryd mae’r cwrs yn dechrau.
Mae’r cwrs yn dechrau pan fydd y myfyrwyr i gyd wedi cofrestru.

Enghreifftiau eraill:
Mae’r plant yn dawel pan fydd yr athro’n siarad.
Pan fyddwch chi’n mynd allan, cofiwch gau’r drws.”
Pan mae’r * gloch yn canu, mae’r plant yn mynd allan i chwarae.

Sylwch:
*Mae “pan mae” yn cael ei ystyried yn anghywir mewn arddulliau ffurfiol, pan yw / pan fo neu pan fydd sydd yn gywir.
Ond, mewn llawer o dafodieithoedd erbyn hyn, mae pobl yn defnyddio 'pan mae'.

Nôl at y rhestr