Bangor University logo

Cynllun Sabothol ar gyfer Hyfforddiant Iaith Gymraeg

Atebion y Llinell Gymorth

Help! Dw i’n cymysgu rhwng nac a nag?

Mae sawl ystyr gwahanol i nac a nag. Dyma grynodeb i chi:

i) Negyddol

Mae nac yn rhan o’r ateb negyddol (er mai nag fydd llawer o bobl yn ei ddweud) e.e.

Wyt ti’n mynd i’r cyfarfod heno? Nac ydw (Llafar - Nag ydw)
Ydyn nhw wedi cofrestru ar y cwrs? Nac ydyn  (Llafar – Nag ydyn)
Oeddet ti’n gwybod yr ateb? Nac oeddwn (Llafar - Nag oeddwn / Nag o’n)

ii) na / nac (neither ... nor)

na o flaen cytsain & treiglad llaes

e.e.
Does gen i ddim beic na bws.
Dydw i ddim yn yfed te na choffi.

Mewn rhai ymadroddion rydyn ni’n defnyddio’r na ddwywaith

e.e.
Doeddwn i ddim yn gallu gwneud na phen na chynffon o’r gwaith. (head nor tail)
Ddywedodd hi na bw na be yn y cyfarfod. (didn’t say a word)

nac o flaen llafariad

e.e.
Doedd ganddyn nhw ddim ateb nac esgus! (unwaith eto – rydyn ni’n tueddu i ddweud nag ar lafar)
Dydyn nhw ddim yn ddigon cyfrifol nac aeddfed.

iii) na / nag wrth gymharu ansoddeiriau (more / less than)

na o flaen cytsain & treiglad llaes

e.e.
Mae ein gwaith ni yn well na gwaith blwyddyn 6!
Mae Tŵr Eiffel yn uwch na Thŵr Blackpool.

nag o flaen llafariad

e.e.
Mae aseiniad Rhys yn fwy manwl nag aseiniad Twm.
Does neb yn cwyno fwy nag athrawon!
Maen hi wedi dweud wrthyn nhw fwy nag unwaith am beidio!

Nôl at y rhestr