Bangor University logo

Cynllun Sabothol ar gyfer Hyfforddiant Iaith Gymraeg

Atebion y Llinell Gymorth

Pam bod “Ysgrifennodd gadeirydd y pwyllgor nodiadau” yn anghywir a bod “Ysgrifennodd e / o gofnodion y cyfarfod” yn gywir?

Mae’r treiglad meddal yn y fan yma’n dibynnu llwyr ar bwy neu beth ydy gwrthrych y ferf. Ystyr gwrthrych ydy’r peth neu’r person y mae’r weithred yn cael ei gwneud iddo / iddi.

e.e.
Ysgrifennodd John draethawd gwych.

John yw’r goddrych, sef yr un sy’n gwneud y weithred (sef ysgrifennu) ond y traethawd yw’r gwrthrych - y peth neu’r person sy’n “dioddef” y weithred.

Felly os ydy’r gwrthrych (cofnodion yn eich enghraifft chi) yn dilyn berf gryno (byr), yna mae’n treiglo, hynny yw:

Ysgrifennodd e / o (goddrych) gofnodion (gwrthrych) y cyfarfod.

Yn eich brawddeg gyntaf chi, goddrych ydy cadeirydd (hynny yw, yr un sy’n gwneud y weithred yn hytrach na’i dioddef) felly nid oes angen ei dreiglo.

Cymharwch y brawddegau hyn:

Agorodd ddwy ysgol newydd yng Nghaerdydd y llynedd. (He / She opened two new schools in Cardiff last year.) dwy ysgol newydd – gwrthrych (felly treiglad meddal)

Agorodd dwy ysgol newydd yng Nghaerdydd y llynedd. (Two new schools in Cardifff opened last year.) dwy ysgol newydd – goddrych (felly dim treiglad)

Cofiwch nad yw’r gwrthrych yn treiglo ar ôl berf gwmpasog (hir)

e.e.
Roedd Rhys wedi ysgrifennu cofnodion y cyfarfod.
Mae’r plant yn ysgrifennu llythyr at Siôn Corn bore ’ma.

Nôl at y rhestr